Gmina
Wieniawa

Kontrola przedsięwzięcia w ramach programu „Czyste Powietrze”

Szanowni Mieszkańcy,

zadbajcie o to, aby wszystkie wykonywane prace były zgodne z zakresem umowy o dofinansowanie. Zwracajcie szczególną uwagę na wystawiane faktury – ich opisy powinny dokładnie odpowiadać zakresowi prac oraz urządzeniom, które są kosztami kwalifikowanymi w programie „Czyste Powietrze”.

Warto również na bieżąco porządkować i kompletować dokumentację związaną z realizacją inwestycji. Ułatwi to szybkie okazanie wymaganych dokumentów i pozwoli sprawnie przejść ewentualną kontrolę.

Poniżej znajdziecie praktyczne wskazówki, jak przygotować się do kontroli w programie „Czyste Powietrze”.

Kto może być kontrolującym?

• Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW),
• Wojewódzkie Fundusze Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (WFOŚiGW) – samodzielnie lub przez podmioty zewnętrzne.

Kiedy spodziewać się kontroli?

Okres trwałości w programie Czyste Powietrze to 5 lat od daty zakończenia przedsięwzięcia, czyli to czas, w którym Twoja inwestycja może być skontrolowana. Kontrola może też być przeprowadzona jeszcze przed wypłatą dotacji lub przed zawarciem umowy o dofinansowanie po złożeniu wniosku o dofinansowanie.

Czego w okresie trwałości nie wolno?

• zmienić przeznaczenia budynku/lokalu z mieszkalnego na inny, tj. np. nie można wynająć budynku lub lokalu nawet na cele mieszkalne,
• zdemontować urządzeń, instalacji oraz wyrobów budowlanych zakupionych  i zainstalowanych w trakcie realizacji przedsięwzięcia z wyjątkiem wymiany wadliwych instalacji lub urządzeń na inne o parametrach nie gorszych od urządzeń zdemontowanych, zainstalować dodatkowych źródeł ciepła, niespełniających szczegółowo opisanych w programie warunków.

Czym mogą się skończyć stwierdzone nieprawidłowości?

Wypowiedzeniem umowy lub obniżeniem wartości dotacji. W obu przypadkach zwraca się dotację lub jej część wraz odsetkami określonymi w umowie o dofinansowanie.

Z czego wynika zakres kontroli?

Z zakresu rzeczowego przedsięwzięcia określonego w umowie o dofinansowanie oraz dokumentów i oświadczeń złożonych w celu uzyskania dofinansowania.

Można spodziewać się:

• kontroli dokumentacji finansowej i technicznej – w szczególności oryginałów dokumentów, które zostały złożone do WFOŚiGW w kopiach,
• sprawdzenia, czy wszystkie prace zostały zrealizowane zgodnie z umową o dofinansowanie,
• a także oględzin na miejscu np. w celu weryfikacji zamontowanych urządzeń  i ocieplenia.

Na którym etapie jest sprawdzana kwalifikowalność kosztów?

Kwalifikowalność poniesionych kosztów może być sprawdzana:

– zarówno przed, jak i po wypłacie dotacji,

– w trakcie realizacji przedsięwzięcia

– oraz w okresie trwałości.

Zatwierdzenie przez WFOŚiGW wniosku o płatność nie jest ostatecznym potwierdzeniem kwalifikowalności wydatków i nie wyklucza stwierdzenia w późniejszym czasie niekwalifikowalności poniesionych przez beneficjenta kosztów.

Wypłata dofinansowania nie potwierdza prawidłowości przedstawionych przez beneficjenta do rozliczenia kosztów i realizacji przedsięwzięcia.

Czy kontrola odbywa się zawsze na miejscu przedsięwzięcia?

Kontrole są dwojakiego rodzaju:

• u beneficjenta na miejscu realizacji przedsięwzięcia,
•  bez wizyty na miejscu, czyli w WFOŚiGW. W drugim przypadku beneficjent może być wezwany do dostarczenia dodatkowych dokumentów, niezbędnych do przeprowadzenia kontroli.

Gdzie znaleźć listę dokumentów, które mogą być kontrolowane?

Dokumenty, o których okazanie w trakcie kontroli może być poproszony beneficjent, są wymienione w umowie o dofinansowanie oraz w instrukcji do wniosku o płatność.

Jakie są to dokumenty?

W zależności od zakresu przedsięwzięcia są to:

• oryginały dokumentów zakupu, tj. oryginały faktur, rachunków imiennych lub innych dowodów księgowych,
• dokumenty potwierdzające zapłatę na rzecz wykonawcy lub sprzedawcy, a także inne dokumenty dotyczące przedsięwzięcia, na które zostało przyznane dofinansowanie w szczególności:

- audyt energetyczny budynku, dokument podsumowujący audyt energetyczny, dokumentacja projektowa, atesty,

- oryginały certyfikatów, świadectw, kart produktów, gwarancji jakościowych producenta wyrobów i urządzeń,

- oryginały protokołów instalacji urządzeń lub wykonania prac montażowych, protokołu z odbioru kominiarskiego,

-  dokumenty potwierdzające dochód zadeklarowany we wniosku o dofinansowanie,w tym zaświadczenia o dochodach, jeśli do wniosku o dofinansowanie została dołączona kopia,

- dokumenty potwierdzające, że beneficjent otrzymał dofinansowanie z programów, w których właścicielem zakupionego źródła ciepła po wymianie jest jednostka samorządu terytorialnego,

- dokumenty dotyczące pełnomocnictwa, oraz w przypadku dotacji na częściową spłatę kapitału kredytu bankowego – umowy kredytowej i dokumentów z nią związanych,

- inne dokumenty, które miały wpływ na przyznanie lub wypłatę dofinansowania.

Czy kontrolującemu należy oddać oryginały dokumentów?

Oryginały zawsze zostają u beneficjenta. Kontrolujący miejsce inwestycji powinien mieć do nich wgląd, a w przypadku kontroli bez wizyty u beneficjenta – WFOŚiGW może poprosić o dostarczenie kopii/skanów dokumentów.

Czy kontrola jest zapowiadana?

 Beneficjent jest zawsze informowany przez WFOŚiGW (lub inny podmiot upoważniony do przeprowadzenia kontroli) o proponowanym terminie kontroli. Jeżeli kontrola nie dojdzie do skutku dwa razy w umówionym terminie z winy beneficjenta, WFOŚiGW może wypowiedzieć umowę dotacji beneficjentowi.

Do czego dokładnie upoważniony jest kontrolujący?

W przypadku prowadzenia kontroli u beneficjenta w miejscu realizacji przedsięwzięcia, kontrolujący upoważniony jest do:

1. swobodnego poruszania się po terenie beneficjenta,
2. wykonania pomiaru przegród, stolarki okiennej i drzwiowej,
3.  wglądu do dokumentów beneficjenta związanych z przedsięwzięciem, np. audytu energetycznego budynku, dokumentacji projektowej, dokumentów potwierdzających oddanie budynku do użytkowania, atestów, oryginałów faktur, rachunków imiennych lub innych dowodów księgowych, certyfikatów, świadectw, kart produktów, gwarancji jakościowych producenta wyrobów i urządzeń, oryginałów protokołów instalacji urządzeń lub wykonania prac montażowych, umowy kredytu (jeśli dotyczy),
4. wglądu do dokumentów potwierdzających informacje w oświadczeniu o wysokości dochodów uprawniających do otrzymania dofinansowania,
5. przeprowadzania oględzin budynków, lokali i urządzeń związanyc z przedsięwzięciem,
6. żądania od beneficjenta ustnych i pisemnych wyjaśnień,
7. przygotowania dokumentacji fotograficznej z oględzin.

Gdzie są spisane ustalenia z kontroli?

Kontrolę prowadzi się w oparciu o wzór protokołu. Protokół z ustaleń z kontroli podpisuje kontrolujący i beneficjent lub reprezentująca go osoba. W przypadku uwag, zastrzeżeń lub rozbieżności zdań w odniesieniu do ustaleń, przed złożeniem podpisu należy umieścić je w protokole. Protokół sporządzany jest w dwóch jednobrzmiących egzemplarzach na zakończenie kontroli i w dniu jej przeprowadzenia, po jednym dla beneficjenta i kontrolującego.

Jeśli beneficjent nie pozwoli na kontrolę, odmówi pokazania pomieszczeń, dokumentów

lub nie podpisze protokołu, WFOŚiGW może rozwiązać umowę o dofinansowanie.