Gmina
Kalwaria Zebrzydowska

W odbiorze wykonanych prac uczestniczyli: Burmistrz Miasta Kalwarii Zebrzydowskiej Tadeusz Stela, Proboszcz Parafii pw. Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Leńczach ks. Bohdan Ciołczyk, Radna Rady Miejskiej w Kalwarii Zebrzydowskiej Jolanta Krzeszowska-Mirocha, pracownicy Urzędu Miasta Kalwarii Zebrzydowskiej oraz przedstawiciel wykonawcy prac konserwatorskich.

W ramach zadania przeprowadzono prace mające na celu poprawę stanu technicznego nagrobka, zabezpieczenie zabytkowej substancji oraz zahamowanie procesów powodujących jej niszczenie. Zakres prac obejmował m.in. oczyszczenie powierzchni kamienia, zabezpieczenie i wzmocnienie struktury piaskowca oraz naprawę uszkodzonych elementów nagrobka. Dzięki wykonanym zabiegom obiekt został odpowiednio zabezpieczony przed dalszym oddziaływaniem niekorzystnych czynników atmosferycznych.

Dofinansowanie w ramach programu „Małopolska Pamięta”

Przypomnijmy, że na mocy uchwały Sejmiku Województwa Małopolskiego z dnia 27 kwietnia 2026 roku Gmina Kalwaria Zebrzydowska otrzymała dofinansowanie w wysokości 9 000 zł w ramach konkursu „Małopolska Pamięta”.

Całkowita wartość przeprowadzonych prac wyniosła 17 493,99 zł, z czego 9 000 zł stanowiło dofinansowanie Województwa Małopolskiego, natomiast pozostała kwota została pokryta ze środków budżetu Gminy Kalwaria Zebrzydowska.

Świadectwo historii lokalnej społeczności

Nagrobek Heleny Chilewskiej, zmarłej 25 sierpnia 1873 roku, stanowi istotny element lokalnego dziedzictwa historycznego. Znajduje się w bezpośrednim sąsiedztwie mogiły jej męża, Stanisława Chilewskiego – uczestnika Powstania Styczniowego.

Historia rodziny Chilewskich jest silnie związana zarówno z walką o niepodległość Polski, jak i rozwojem lokalnej społeczności. Ich syn Władysław Chilewski, również uczestnik Powstania Styczniowego, zmarł w 1863 roku w wieku zaledwie 21 lat wskutek odniesionych ran. Drugi z synów, Alojzy Chilewski, zapisał się natomiast w historii Leńcz jako budowniczy pierwszej miejscowej szkoły, powstałej w 1889 roku.

Nagrobek Heleny Chilewskiej wykonany jest z piaskowca. Składa się z postumentu, prostokątnego filara zwieńczonego kamiennym daszkiem oraz krzyżem. Przed rozpoczęciem prac jego stan wskazywał na postępującą degradację będącą wynikiem wieloletniego oddziaływania warunków atmosferycznych oraz naturalnych procesów starzenia się materiału. Tablica inskrypcyjna została odnowiona wcześniej i nie wymagała dodatkowej ingerencji konserwatorskiej.

Miejsce pochówku Heleny Chilewskiej pozostaje ważnym świadectwem dziejów regionu i losów rodziny zaangażowanej w działania narodowowyzwoleńcze. Jest również elementem materialnej pamięci o mieszkańcach Leńcz, którzy poprzez swoją działalność wpisali się zarówno w historię walki o niepodległość Polski, jak i rozwój miejscowej społeczności.

Kontynuacja działań na rzecz ochrony lokalnego dziedzictwa

Warto przypomnieć, że w 2024 roku, dzięki wsparciu finansowemu Województwa Małopolskiego w wysokości 10 000 zł, przeprowadzona została również renowacja nagrobka Stanisława Chilewskiego, znajdującego się bezpośrednio obok mogiły jego żony.

Zakończenie prac przy nagrobku Heleny Chilewskiej stanowi zatem kontynuację działań na rzecz ochrony tego szczególnego miejsca pamięci. Renowacja obu nagrobków pozwala zachować dla kolejnych pokoleń materialne świadectwo historii rodziny Chilewskich oraz stworzyć spójną i godnie utrzymaną przestrzeń pamięci o osobach związanych z historią Leńcz i walką o niepodległość Polski.